Przysłowia to nieodłączna część kultury chyba każdego języka. Nasz stosunek do nich bywa różny, ale nie da się ukryć, że w każdym z nich jest chociaż trochę prawdy. Przysłowia są na pory roku, na zdrowie, na pracę, są też... na kobiety. Zapewne są one bardzo różne w różnych językach i w każdych z nich można się dopatrzyć innego obrazu płci pięknej. A jak postrzegają kobietę przysłowia francuskie?
Przysłowia bywają różne, ale jedno, z czym chyba wszyscy się zgodzą, to to, że kobieta zmienną jest. I tak jest też w języku francuskim: Souvent femme varie, bien fol qui s’y fie. Stopień zmienności może być oczywiście różny. Raz jest ona porównywana do piórka na wodzie: Foi de femme est plume sur l’eau, a kiedy indziej do wiatru, czasu, pieniędzy i księżyca: Femme, vent, temps et fortune se changent comme la lune. Owa zmienność kobiet nie pozwala ich poznać. Bo jak poznać kogoś, kto ciągle się zmienia? Z tą tezą przysłowia francuskie jak najbardziej się zgadzają. Według nich płci pięknej nie da się odkryć, tak samo jak zwierzęcia: La femme est un certain animal difficil à connaître, czy egzotycznego owocu: Femme et melon à peine les connaître. Kobieta nie pozwala się poznać też dlatego, że nigdy do końca nie mówi tego, co myśli: Les femmes ont toujours quelque arrière-pensée. W takiej sytuacji przysłowia radzą jednoznacznie: trzeba wybrać czy chce się kochać kobiety, czy je znać: Il faut choisir d’aimer les femmes ou de les connaître. Kobieta zmienna, nie dająca się poznać, może być uciążliwa: Femme, feu, messe, vent et mer font cinq maux de grand amer. Być z kobietą to tak, jakby zgodzić się na nieustające kłótnie: Qui femme a, noise a. Przysłowia fracuskie odsłaniają też drugą stronę medalu. Kobieta jest nieszczęściem, ale i szczęściem mężczyzny: Le plus grand malheur ou bonheur de l’homme est une femme. Można więc wysnuć wniosek, że kobieta jest złem koniecznym, niezbędnym mężczyźnie: Une femme est un mal nécessaire. Wobec tego jeśli mężczyzna nie może żyć bez kobiety, musi ją przyjąć taką, jaką jest: Prenez le temps comme il vient, le vent comme il souffle, la femme comme elle est. Są przysłowia mówiące o tym, że to mężczyzna rządzi kobietą: Le mari est le chef de la femme, i jest w stanie ją ułożyć: Prenez maison faite et femme à faire, ale jest też i takie, które mówi, że mężczyzna żonaty jest jak ptak w klatce: L’homme marié est un oiseau en cage. Z przysłów francuskich wynika, że kobiety są silne dzięki słabościom mężczyzn: Les faiblesses des hommes font la force des femmes, oraz dzięki temu, że potrafią one ich rozkochać nawet w swoich wadach: Le triomphe des femmes est de nous faire adorer leurs défauts et jusqu’à leurs vices. Poza tym kobiety są w stanie lepiej zrozumieć różne zjawiska: Les femmes peuvent mieux comprendre que les hommes, i jeśli się przy czymś upierają, to należy to rozumieć niemal jak wolę Bożą: Ce que la femme veut, Dieu le veut.
Nie można jednak wyciągać z tych przysłów pochopnych wniosków. Kobiety nie pełnią nad mężczyznami władzy absolutnej. Są bowiem i takie przysłowia, które mówią o warunkach, jakie kobieta musi spełnić, aby mężczyzna się nią zainteresował. Jedną z oznak wskazujących na wartość kobiety jest wartość jej matki: D’une bonne vigne prenez le plant, d’une bonne mère prenez la fille, ponieważ córka sposób zachowania i bycia kobietą przejmuje właśnie od niej: Une fille suit les mœrs de sa mère. Niezbędne jest także, aby kobieta nie narzucała się mężczyznom: Femme qui prand, elle se vend, femme qui donne s’abandonne, i była skromna: Fille cachée, fille cherchée. Żeby zwrócić uwagę mężczyzny kobieta musi być nie tylko dobrze ułożona, ale i piękna. Chociaż bywa, że samo piękno wystarczy: Jolie fille porte sa dot au front, Sois belle et tais-toi! A co jeśli kobieta nie spełnia tych warunków? Powinna wstąpić do zakonu: Il faut aux filles des hommes ou des murailles. W przysłowiach francuskich jawi się zatem obraz kobiety bardzo bliski rzeczywistości: jest ona zmienna, tajemnicza, bywa uciążliwa, ale mężczyzna, któremu jest niezbędna, musi ją zaakceptować taką, jaką jest. Kobieta z francuskich przysłów jest też silna, lepiej rozumie, ale musi pamiętać, że źle się prowadząc, nie dbając o swoje piękno wewnętrzne jak i zewnętrzne nie będzie atrakcyjna i pozostanie jej tylko włożyć habit. | Bibliografia: | Montreynaud F., Pierron A., Suzzoni F., Dictionnaire de proverbes et dictons, Le Robert, Paris 2000. Stawińska K., Przysłowia polskie – Przysłowia francuskie, Wiedza Powszechna, Warszawa 1997. | | Ilustracje: | Do zilustrowania artykułu wykorzystano zdjęcia płaskorzeźb: - Jean-Pierre Ceytaire – « Amour aveugle » - Jean-Pierre Ceytaire – « Tête dans la lune » Ilustracje objęte są prawem autorskim. Używanie i powielanie bez zgody autora - zabronione. Strona internetowa autora. |  |